Bilgi Toplumu Stratejisi Eylem Planında yer alan, Çevrimiçi Şirket İşlemleri Projesi ve Merkezi Tüzel Kişilik Bilgi Sistemi Projeleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından  yürütülmektedir. Aynı amaca yönelik bu iki projenin entegrasyonu 2010 yılında yapılmıştır. Projenin; Merkezi Tüzel Kişilik Bilgi Sistemi  (MTK) olan adı, iki projenin birleştirilmesi ve kapsamın genişletilmesi ile birlikte 08 Ekim 2010 tarihinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının da uygun görüşü ile Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) olarak değiştirilmiştir. Proje ile, çevrimiçi şirket işlemlerinin ve bütün ticaret sicil işlemlerinin www.icticaret.gov.tr portalı üzerinden gerçekleştirilmesine imkan sağlanmaktadır.

Projede; ticari işletmeler, şahıs işletmesi, yabancı şirket Türkiye temsilcilikleri,  sermaye şirketleri ve kooperatiflere, dernek, vakıflara ait bilgilerin bir veri tabanında toplanması ile tüm kayıtların ortak anahtar bir numara ile tek noktadan takibinin sağlanması, ticaret sicil işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir.

16 Nisan 2010 tarih 27554 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Merkezi Tüzel Kişilik Bilgi Sisteminin Ticaret Sicili Memurluklarında Uygulanması Hakkında Tebliğ (İç Ticaret 2010/1) ile uygulamanın 19 Nisan 2010 tarihinde Mersin Ticaret Sicil Memurluğunda başlatılması, diğer ticaret sicili memurluklarının da kademeli olarak sisteme dahil edilmesi düzenlenmiştir.

Projenin paydaşı durumunda olan ve projeye entegrasyonunu birlikte yürüttüğümüz Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bilgi Toplumu Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda 14.06.2010-20.08.2010 tarihleri arasında “MTK Kapsamının Genişletilmesi ile Kurumlar arası Tek Numara Kullanımı”nın sağlanmasına yönelik bir analiz çalışması yürütülmüştür.

Bu çalışmalar sonucunda projede yer alan tüzel kişiliklere ait verilerin yanında, merkezi bir sicil sistemi oluşturulması amacıyla, projenin esnaf, serbest meslek erbabı, meslek örgütleri (sendikalar, odalar, birlikler ve bunların üst kuruluşları), kamu kurum ve kuruluşları ve diğerleri (apartman yöneticiliği vb) gibi gerçek ve tüzel kişileri de kapsayacak şekilde genişletilmesi ve ülke düzeyindeki tüm ekonomik birimlerin yasal ve yerel birimleri de dahil verilerinin tek ortak anahtar numara ile takibinin sağlanabilmesi için bir veri ambarı kayıt sisteminin oluşturulmasına karar verilmiştir.

Çalışma kapsamında hazırlanan İş Planı çerçevesinde;

  • 2011 Yılında Tüm TSM’lere ait verilerin sisteme aktarılarak uygulamayı kullanmalarının sağlanması,
  • 2012 yılında esnaflar, serbest meslek erbabı, meslek örgütleri (sendikalar, odalar, birlikler ve bunların üst kuruluşları), kamu kurum ve kuruluşları ve diğerleri (apartman yöneticiliği vb.), ekonomik birimlere ait verilerin dahil edilmesi için projede gerekli yazılım eklemeleri ve ilgili kurumlarla entegrasyon çalışmaları,
  • 2013 Yılında ise diğer çevrimiçi şirket işlemlerinin de online yapılabilmesi hedeflenmiştir.

Oluşturulan “iş planı” kapsamında ilk eylem olan, Ticaret Sicil Memurlukları  verilerinin uygulamaya aktarımına ilişkin hizmet alım süreçleri tamamlanmış ve 09 Mayıs 2011 tarihi itibariyle yüklenici firma işe başlamıştır.

Bu hizmet alımı ile 237 Ticaret Sicil Memurluğunda; ticari işletmeler, şahıs işletmesi, yabancı şirket Türkiye temsilcilikleri,  sermaye şirketleri ve kooperatiflere ait şirketlerin iletişim bilgileri, şirket ortaklar bilgisi, şube bilgileri, şirketin sermayesi, ortakların sermaye bilgileri, temsil ve ilzama yetkililer (müdür, yönetim kurulu, vs.) ile denetçiler, firma kısıtlama bilgileri, ilgili firmanın aldığı acentelikler, ticari işletme rehni bilgilerinin elektronik ortamda veya veri giriş operatörleri eliyle hazırlanacak uygulama ile veri tabanına aktarımı sağlanacaktır. Uygulamaya eklenecek raporlama aracı ile de rapor alma kabiliyeti geliştirilecektir.

Sistem üzerinden çevrimiçi portal de sunulacak tescil işlemleri için gerekli diğer kamu kurum ve kuruluşları ile olan entegrasyonlar gerçekleştirilecektir. Yapılacak entegrasyonlar ile tescil süreçlerine, ilgili kamu kurum ve kuruluşları da dahil edilerek, işlemlerin tek bir iş süreci üzerinden yürütülmesinin sağlanması hedeflenmiştir.   Yapılacak entegrasyon çalışmaları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Kurum Adı Entegrasyon Nedeni
Adalet Bakanlığı Tescil işlemleri için gerekli olan hüküm giymiş gerçek kişi bilgileri,  tüzel kişilere ait iflas, icra bilgilerinin Ulusal Yargı Ağı Projesi “UYAP”dan alınması ile veri tabanında yer alan tüzel kişi bilgilerinin UYAP sistemine aktarılması
TOBB Tescil belgesi ve ilan metinlerinin Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanmak üzere Online iletilmesi tescil işlemleri süreçlerine dahil edilmesi sağlanacaktır. Sicil Gazetesine ve gazetenin indeks bilgileri ile elektronik ortamda online ulaşım sağlanacaktır.
Türk Standartları Enstitüsü Bakanlık içindeki mevcut Sanayi.Net üzerinden sunulan firma bilgilerinin ve TSE’den alınan firma servis bilgilerinin revize edilmesi ve Mersis numarası üzerinden yapılması sağlanacaktır.
Rekabet Kurumu Rekabet Kurumuna yatırılan harçların Maliye Bakanlığı ile yapılacak entegrasyona benzer bir metotla şirket kuruluş, değişiklik ve diğer tescil işlemleri süreçlerine sistem üzerinde entegrasyonu sağlanacaktır.
Kamu İhale Kurumu Haklarında ihaleden men kararı verilen firma bilgilerinin sorgulanması ve online takip edilmesi sağlanacaktır.
Emniyet Genel Müdürlüğü Tescil işlemleri sırasında T.C. uyruklu olmayan kişiler için online sorgulama ve veri paylaşımının sağlanarak  portal üzerinden tescil süreçlerine entegrasyonu sağlanacaktır.Rehin işlemlerinin gerçekleştirilmesi sırasında ihtiyaç duyulan bilgiler Kurumdan online sorgulanarak mevcut MTK ve kurulacak Portal üzerindeki, süreçlere entegre edilecektir.
Hazine Müsteşarlığı Yabancı sermayeli firmaların sicil kayıtlarının sisteme entegrasyonu online olarak sağlanacaktır.
Sermaye Piyasası Kurulu Tescil işlemleri sırasında kurulun onaylaması gereken belge, ana sözleşme ve ana sözleşme değişikliklerinin onay süreçleri sistem üzerinden online olarak yapılması sağlanacaktır.
Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Rehin işlemlerinin gerçekleştirilmesi sırasında ihtiyaç duyulan bilgiler Kurumdan online sorgulanarak Portal’deki süreçlere entegre edilecektir. TAKBİS üzerinden online şerh işlemlerinin gerçekleştirilmesi sağlanacaktır. Ayni sermaye işlemleri sırasında süreçlere gerekli online sorgulama ve şerh koyma işlemlerinin gerçekleştirilmesi sağlanacaktır.

 

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Mer’i 6792 sayılı Türk Ticaret Kanununda değişiklik yapan 6215 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi gereği ticaret sicili işlemlerinin elektronik ortamda da gerçekleştirilebilmesi hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle proje kapsamında uygulamaya yeni ek yazılım modüllerinin eklenmesine ihtiyaç duyulmuştur ve  bu konudaki çalışmalar başlatılmıştır.

Projenin ülke düzeyine yaygınlaştırılması ile elde edilecek en önemli sonuçları başlıklar halinde özetleyelim;

  • Ülke düzeyinde unvan tekliğinin sağlanması,
  • Ticaret Sicil Memurluklarında uygulama birliğinin sağlanması
  • Tarafların işlemlerini internet üzerinden gerçekleştirebilmesi,
  • İşlemlerin e-İmza ile de gerçekleştirilebilmesi,
  • Merkezi bir sicil sisteminin oluşturulması,
  • Tüzel kişiliklere ilişkin veri ambarının oluşturulması,
  • Tüzel kişilere ait ortak numara sisteminin geliştirilmesi,
  • Oluşan veri tabanı üzerinden daha sağlıklı politika üretilebilmesi,
  • Kamu kurumlarının tüzel kişiliklerle ilgili e-devlet projelerine veri aktarımının sağlanması,
  • Avrupa Birliğinin merkezi sicil sistemlerinin oluşturulmasına ilişkin direktiflerine uyumun sağlaması,
  • İşlemlerin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi ile zaman ve insan kaynaklarında önemli tasarruf sağlanması,
  • şirketlere ait güncel bilgilerin evinizdeki, ofisinizdeki bilgisayarınıza kadar gelmesi,
  • kayıp veya çalıntı kimliklerle şirket kurulmasının önüne geçilmesi,
  • güncel olmayan sicil tasdiknameleri, yetkisiz süresi geçmiş şirket yetkililerinin çeşitli işlemleri yaparak güveni kötüye kullanmasının engellenmesi,
  • mükerrer uygulamalar yapanların izlemeye alınarak bundan sonraki işlemlerinin takibi ve gerektiğinde kısıtlanabilmesi,
  • ticari hayatımızda güven ve istikrarın sağlanmasıdır.

Şirketlerin kuruluş ve adres, sermaye, yetkili temsilci ve iletişim bilgileri değişiklikleri çok kısa bir zaman içinde gerçekleştirilebilecek ve üçüncü tarafların bu bilgilere bu kadar kısa bir süre içinde erişebilmeleri ticarette kontrol ve güveni artıracaktır.

Diğer taraftan, kamu kurumları arasında sağlanacak bilgi paylaşımı ve koordinasyon sonucunda, buralardaki işlemler için sicillerden belge toplama, farklı kurumlar için aynı belgelerin mükerrer olarak çıkarılması nedeniyle oluşan maddi kayıpların ve zaman kayıplarının önüne geçilecektir.

Ticaret Sicil Sistemimizin merkezileştirilerek, içeriğinin tüm ekonomik aktörleri kapsayacak şekilde düzenlenmesi, AB kurumları ile temas ve işbirliğini artıracak ve yeni işbirliği imkânları getirecek, şirketlerimizin rekabet gücü ve iş potansiyelleri artacaktır.

2011 yılında oluşturulmakta olan veri aktarımı ve yaygınlaştırma proje planı ile Akdeniz, Ege ve Marmara Bölgelerinde yer alan toplam 68 Ticaret Sicil Memurluklarının   ticaret sicili esas defterlerinde yer alan tüzel ve gerçek kişilere ait verilerin MERSİS veri tabanına aktarımı sağlanarak, bu Ticaret Sicil Memurluklarının ticaret sicili işlemlerini uygulama üzerinden gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir. 2012 yılında diğer Ticaret Sicil Memurluklarının sisteme dahil edilmesi sağlanacak ve diğer bir taraftan da uygulamanın kapsamının genişletilmesi çalışmaları yürütülecektir.